LƯỢC SỬ ĐAN VIỆN XITÔ THÁNH MẪU THIÊN PHƯỚC

Cập nhật ngày: 24/12/2013

Mẹ Hội Thánh khi nhìn về thời gian đã không ngừng nhắc nhở con cái hãy vui mừng, vì “muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương” (Tv 135). Trong lòng đại dương lịch sử thánh đó, có một dòng suối lịch sử nhỏ bé mang tên “Thiên Phước”, đã khơi nguồn và đang miệt mài chảy qua bao năm tháng, đã băng qua núi qua đồi, qua bao thung lũng của gian nan và thử thách…

Đan viện Xitô Thánh Mẫu Thiên Phước, thuộc Hội Dòng Xitô Thánh Gia Việt Nam (gồm 9 cộng đoàn nam và 3 cộng đoàn nữ, và một số tu sở của các nhà) do cha đáng kính Henri Denis Benoit Thuận, linh mục Hội Thừa Sai Paris sáng lập năm 1918, tại Phước Sơn, Quảng Trị (giáo phận Huế). Đan viện Thiên Phước tọa lạc dưới chân Núi Lớn-Vũng Tàu, cách Trung Tâm Hành Hương Đức Mẹ Bãi Dâu 300 m. Mọi chuyện xảy ra tưởng như tình cờ, nhưng sự thật có bàn tay quan phòng yêu thương của Thiên Chúa, đã an bài để có một “Thiên Phước”, với bao biến cố lịch sử thăng trầm, được như ngày hôm nay. Qua những trang sử hồng phúc này, chứng thực rằng lịch sử Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Thiên Phước hôm qua, hôm nay và ngày mai mãi mãi mang dấu ấn tình yêu Thiên Chúa.

Kỷ niệm 45 năm hồng ân (1968-2013), chúng tôi xin ghi lại những giai đoạn lịch sử thăng trầm, để khắc ghi vào con tim của từng thành viên cộng đoàn Thiên Phước tình yêu vô bờ bến của Thiên Chúa, và chia sẻ với bạn đọc gần xa về một “Thiên Phước” khá quen thuộc này.

I. THIÊN PHƯỚC, GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH

Mẹ Hội Thánh khi nhìn về thời gian đã không ngừng nhắc nhở con cái hãy vui mừng, vì “muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương” (Tv 135). Trong lòng đại dương lịch sử thánh đó, có một dòng suối lịch sử nhỏ bé mang tên “Thiên Phước”, đã khơi nguồn và đang miệt mài chảy qua bao năm tháng, đã băng qua núi qua đồi, qua bao thung lũng của gian nan và thử thách, của vui buồn và hy vọng trên cõi đời này, như dấu chỉ của tình thương và sự quan phòng kỳ diệu của Thiên Chúa, Đấng làm nên mọi lịch sử. Giai đoạn hình thành của cộng đoàn Thiên Phước chứng thực rõ nét dấu chỉ tình thương này.

   1. Thiên Phước, một tên gọi.

Thiên phước, một tên gọi khá quen thuộc, không phải chỉ có Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Thiên Phước, Bãi Dâu-Vũng Tàu, mà người ta còn biết đến những “Thiên Phước” khác, như Đan Viện Biển Đức Thiên Phước (Tam Hà-Thủ Đức), bệnh viện Thiên Phước… Tuy nhiên mỗi “Thiên Phước” là một lịch sử độc đáo, một quá trình cưu mang, sinh hạ và lớn lên trong những hoàn cảnh khác nhau. Bốn mươi lăm năm nhìn lại, một quảng thời gian không dài, nhưng Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Thiên được thêu dệt bằng những chuổi hồng ân. Cùng với Mẹ Giáo Hội, Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Thiên Phước xin được góp vào bản hợp xướng tán tụng, tri ân Thiên Chúa, Đấng luôn luôn đồng hành với chúng ta trên mọi nẻo đường.

Sau đây, xin mời bạn đọc cùng chúng tôi làm “một chuyến hành hương” về thưở đầu đời của một Đan Viện mang tên “Thiên Phước”.

2. Từ những mùa xuân xưa

Mùa xuân năm 1967, cha M. Gioan Vương Đình Lâm, lúc ấy là giám đốc đệ tử viện Phước Sơn, dẫn một nhóm các chú đệ tử ra du xuân ở Bãi Dâu, Vũng Tàu. Thấy đây là một vùng có khung cảnh nên thơ, vì có núi có biển, lại linh thiêng vì có tượng đài Đức Mẹ. Thế là một ý tưởng chớm nở trong vị giám đốc trẻ trung :Phải chi có một nhà nghỉ cho các chú đệ tử thì hay biết mấy ! Nghĩ là làm, ngài liền đi tìm kiếm, dò hỏi những người quen : ông Tư Năng, ông Ba Nở, ông Biện Lợi, ông Tư Biết, bà Trang Thu… và nghe nói ông Trùm Tý là người vừa rộng đất vừa rộng lòng.

Quang cảnh Đan Viện

Mùa xuân Mậu Thân năm 1968, một mùa xuân đã đi vào lịch sử không những của dân tộc, mà còn được ghi vào lịch sử Phước Sơn, đặc biệt của Đan Viện Xitô Thánh Mẫu Thiên Phước. Tết năm ấy, cha con Đệ Tử Viện Phước Sơn cũng lại ra Bãi Dâu, Vũng Tàu. Ai ngờ biến cố xuân Mậu Thân đã làm cha con bị kẹt lại tại đây gần một tháng.

Trong cái rủi có cái may, cha con có cơ hội dài ngày để tiến hành việc kiếm đất làm nhà nghỉ cho các chú đệ tử sau này. Giấc mơ sắp trở thành hiện thực. Quả ông Huỳnh Công Tý vừa rộng đất vừa rộng lòng, sau khi tiếp xúc, ông đồng ý nhường một miếng đất phía chân núi, cách tượng đài Đức Mẹ Bãi Dâu khoảng 300 m phía bên phải Đức Mẹ.

Vào đầu năm 1969, cha con tiến hành việc ủi đất xây nhà trên khoảng đất dốc. Công việc này có sự cộng tác của cha Tarcisio Nguyễn Đại Tình. Thế là căn nhà đầu tiên của Thiên Phước, gồm một trệt và một lầu được hoàn thành. Sau đó, vì nhu cầu cuộc sống, ngôi nhà thứ hai cũng được hình thành.

Ngôi nhà đầu tiên

Ngôi nhà thứ 2, nay là nhà khách Hội Dòng

Ngày 21-11-1970, cha M. Gioan Vương Đình Lâm được Tổng Hội và Công Nghị Đan Sĩ Phước Sơn bầu chọn làm Viện Phụ Hội Trưởng cũng là Viện Phụ nhà Phước Sơn. Một trong những việc ngài quan tâm là muốn sử dụng ngôi nhà trên cho cả cộng đoàn Phước Sơn. Vì thế, với sự cộng tác của cha M. Maximô Đỗ Chính Thống, ngài đi thương lượng với những chủ đất chung quanh : Ô. Bà Hai Đễ, Ô. Bà Trần Văn Mầu, Ô. Bà Chín Tiết, Ô. Bà Phạm Minh Tâm… để mở rộng khu đất trên, với diện tích khoảng 21.000 m2. Và căn nhà của ông Hai Để được cơi nới thêm. Năm 1974, ngài còn thương lượng để mua thêm khu vực nhà tĩnh tâm Alvernacủa Dòng Ba Phanxicô với một căn nhà cũ (căn nhà này hiện nay là cửa tiệm bán hàng lưu niệm của Đan Viện), diện tích là 2.543 m2.

Như vậy, vào năm 1975 khu đất trên có diện tích tổng cộng 23.543 m2. Cũng nói thêm rằng, Thiên Chúa còn ưu ái hơn nữa khi cho Thiên Phước được gần 80.000 m2 đất phía trên núi, liền sau khu nhà ở của cộng đoàn. Số đất này đã được Chính Phủ công nhận, do kết quả khai thác đất và trồng bạch đàn từ trước năm 1975.

Đức Mẹ Quân Bình

Ngay từ năm 1971, Đức Viện Phụ một mặt lo xây cất nhà cửa cho Đan Viện Phước Sơn ở Thủ Đức, mặt khác ngài cũng có ý định biến cơ sở ở Bãi Dâu, Vũng Tàu thành một thiền viện Công Giáo. Vì thế ngài đã xin phép Đức Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Bình cho cha M. Maximô Đỗ Chính Thống đi thọ giáo về tu thiền với thượng tọa Thích Thanh Từ. Ngài cũng cho đặt trên lưng chừng núi tượng đài Chúa Kitô Vua, tượng đài thánh Biển Đức phía núi gần Đức Mẹ Bãi Dâu. Năm 1973, đặt tượng Thánh Giuse Thợ phía núi bên kia, và tượng Đức Mẹ quen gọi là Đức Mẹ Quân Bình ( vì tượng Đức Mẹ có nét hài hòa giữa Đức Mẹ truyền thống Kitô Giáo và Phật Bà Quan Âm, tác phẩm của điêu khắc gia Phạm Văn Hạng. Cả quần thể nhà cửa, tượng đài và khung cảnh thật lý tưởng cho việc tu thiền, nên từ đó đặt tên là Tịnh Viện Thiên Phước).

Mùa xuân 1975, theo tinh thần hội nhập văn hóa và đối thoại liên tôn của công đồng Vatican II, Đức Viện Phụ cho mở một khóa học hỏi và thực hành thiền do cha Lassalle, dòng Tên, người Đức hướng dẫn. Cha là giáo sư của đại học Tokyo, đồng thời là một thiền sư Công Giáo nổi tiếng được các thiền sư ở Nhật Bản chứng ngộ và cho phép mở các thiền viện. Khóa học trên có sự tham dự của một số tu sĩ nam nữ và trí thức.

 3. Thiên Phước, những ngày tháng lặng lẽ.

Từ khi xây dựng ngôi nhà đầu tiên năm 1969 đến tháng 4 năm 1975, sinh hoạt cộng đoàn Thiên Phước chưa có gì đặc biệt. Đức Viện Phụ giao cho thầy M. Bonaventura Trần Văn Dụng quản lý khu vực này, cùng với ông Mai Văn Trinh (Dòng Ba) lo trông coi nhà cửa và vườn cây trái.

Đến ngày 28-5-1975, cha M. Maximô Đỗ Chính Thống và 3 anh em khấn tạm là M. Philipphê Hoàng Kim Tâm, M. Matthêu Nguyễn Bá Linh và thầy già M. Bêđa Đỗ Văn Đông được cử xuống cư trú tại cơ sở Thiên Phước – Bãi Dâu.

Bức tượng “Đức Mẹ đi viếng bà thánh Isave”, trước nhà nguyện Đan Viện

Ngày 31-5-1975, Đức Viện Phụ dâng thánh lễ kính Đức Mẹ đi viếng bà thánh Isave, đồng thời chọn ngày này làm bổn mạng cũng là ngày khai sinh Cộng Đoàn. Ít ngày sau cha M. Celestino Druai và anh M. Gioan Berchmans Biu được tăng cường, sau khi nhóm anh em đi Phước Long bất thành và thiệt mất cha M. Giuse Nguyễn Văn Biên và anh M. Alphonso Nguyễn Văn Linh. Như vậy cộng đoàn Thiên Phước khởi đầu có 6 thành viên gồm 2 linh mục, 3 khấn tạm và 1 tập sinh.

Đến ngày 25-7-1975, anh Gioan Berchmans Biu được khấn lần đầu tại Phước Sơn, Thủ Đức. Ngày 8-9-1975, hai thầy M. Philipphê Hoàng Kim Tâm và M. Matthêu Nguyễn Bá Linh tuyên khấn trọn đời đầu tiên tại Thiên Phước, Bãi Dâu. Ngày 20-4-1976, hai thầy ấy lãnh nhận chức Phó Tế. Hôm sau ngày 21-4-1976, tại nhà nguyện Tòa Tổng Giám Mục Sài Gòn, thầy phó tế M. Philipphê Hoàng Kim Tâm được Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn Bình trao thánh chức Linh Mục.

Trong ngày Giổ Tổ 25-7-1976, thầy già M. Bêđa Đỗ Văn Đông tuyên khấn trọn đời tại Phước Sơn, Thủ Đức cùng với các anh em M. Gioan Lasan Đậu Văn Ân, Clementê Phạm Đăng Mẫn… Như vậy, tính đến ngày 25-7-1976, cộng đoàn Thiên Phước có 3 linh mục,  2 đan sĩ và 1 khấn tạm.

Nhưng đến ngày 1-9-1978, cha M. Celestino Druai qua đời sau 10 ngày bạo bệnh, cộng đoàn còn lại 2 linh mục, 2 đan sĩ và 1 khấn tạm. Cho đến ngày 8-12-1980, anh M. Gioan Berchmans Biu tuyên khấn trọn đời tại Thiên Phước.

Ngày 10-10-1978, một biến cố kinh hoàng xảy đến cho Thiên Phước : sau những cơn mưa tầm tã, nước trên rừng chảy mạnh tạo một thác lớn cuốn theo đất đá, cây cối gây nên những tiếng động khủng khiếp. Cũng may, Chúa thương hướng dòng lũ, khi vừa đến gần nhà, lại rẽ qua hướng khác, nên chỉ làm vỡ một bể nước và hư hại bức tường bên hông nhà, phía trên núi (đó là căn nhà thứ hai, nay là nhà khách Hội Dòng). Nước và bùn đất tràn vào nhà, phải quét dọn cả tuần.

Nói chung cộng đoàn anh em Thiên Phước lúc đầu vốn là một đoàn chiên nhỏ bé. Anh em phải hội nhập vào hoàn cảnh mới của đất nước, tham gia đắp đê ngăn nước mặn, lực lượng dân phòng bảo vệ an ninh, sinh hoạt đoàn thể, tổ dân phố… Nhớ những năm tháng còn khó khăn, không phải vì đường xá cách trở, cũng không vì “ngại núi e sông”; và mặc dù Thiên Phước được có một khung cảnh thiên nhiên ưu đãi : trên có núi có đồi, dưới có biển bát ngát mênh mông, nhưng mấy khi cộng đoàn được anh em các nơi thăm viếng, vì nhiều lý do. Cuộc sống của mấy cha con cứ thế lặng lẽ trôi qua, tưởng chừng như thế còn lâu !

(còn tiếp) 

Bài này đã được đăng trong ĐV Thiên Phước. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s